બનાસકાંઠાઃ ગુજરાતમાં હાલ સામાજિક ક્રાંતિનો પવન ફૂંકાઈ રહ્યો હોય તેમ એક બાદ એક સમાજ બંધારણ જાહેર કરી રહ્યા છે. બનાસકાંઠાનાદરબાર જાગીરદાર સમાજે પોતાનું બંધારણ જાહેર કર્યું હતું.  ડીસા તાલુકાના કુંપટ ગામે મળેલી બેઠકમાં સમાજના વડાઓ અને સભ્યોએ મળીને આ નવા નિયમોને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું હતું. આ બંધારણ મુખ્યત્વે લગ્ન અને મરણ જેવા સામાજિક પ્રસંગોમાં પરંપરાગત રીત-રિવાજોમાં મોટા ફેરફારો લાવવા પર કેન્દ્રિત છે. આ પગલું સમાજને આધુનિક અને જવાબદાર બનાવવા તરફનું મહત્વનું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે, જેની અસર આખા ગુજરાતમાં જોવા મળી શકે છે.

વરઘોડામાં હથિયારોના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ

આ નવા બંધારણમાં વરઘોડામાં હથિયારોના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ લગાવાયો હતો. અત્યાર સુધી લગ્ન પ્રસંગોમાં વરઘોડા દરમિયાન હથિયારો રાખવાની પ્રથા હતી, પરંતુ હવે માત્ર વરરાજા જ હથિયાર રાખી શકશે અને તે પણ મર્યાદિત રીતે. આ નિયમનો હેતુ છે કે પ્રસંગોમાં કોઈપણ પ્રકારની હિંસા અથવા અણબનાવને ટાળી શકાય છે. સમાજના વડાઓનું કહેવું છે કે આવા ફેરફારો સમાજને વધુ સુરક્ષિત અને શાંતિપૂર્ણ બનાવશે, ખાસ કરીને યુવા પેઢી માટે જે આધુનિક વિચારસરણી અપનાવી રહી છે.

ફટાકડા, ડીજે પર પણ પ્રતિબંધ

સમાજના વડાઓએ ફટાકડા, ડીજે અને ઘોળ પ્રથા જેવી પરંપરાઓને પણ બંધ કરવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો હતો. ફટાકડા અને ડીજેના કારણે પર્યાવરણ અને આરોગ્યને નુકસાન થાય છે, જ્યારે ઘોળ પ્રથા જેવી જૂની રીતોને હવે અનાવશ્યક માનવામાં આવી રહી છે. આ ફેરફારો સમાજને વધુ પર્યાવરણમિત્ર અને આધુનિક બનાવશે. તે ઉપરાંત ખોટા ખર્ચાઓથી પણ બચી શકાશે. બનાસકાંઠા જેવા વિસ્તારમાં જ્યાં કૃષિ અને પરંપરાઓનું મહત્વ છે, ત્યાં આવા સુધારા યુવા વર્ગને આકર્ષિત કરશે અને સમાજને મજબૂત બનાવશે.

દારૂ પીને પ્રસંગમાં આવનારને 51 હજારનો દંડ

આ ઉપરાંત, અફીણ પ્રથા પર પૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. અફીણનો ઉપયોગ ઘણા સમાજોમાં પરંપરાગત છે, પરંતુ તેના આરોગ્ય અને સામાજિક અસરોને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. તેમજ, સામાજિક પ્રસંગોમાં દારૂ પીણું પર કડક નિયંત્રણ કરવામાં આવશે. જો કોઈ વ્યક્તિ દારૂ પીને પ્રસંગમાં આવશે તો તેની પાસેથી 51 હજાર રૂપિયાનો દંડ વસૂલવામાં આવશે.  

 સમાજના વડાઓનું કહેવું છે કે આ નિયમોને અમલમાં મૂકવાથી સમાજમાં વ્યસનો અને અસુરક્ષાના કિસ્સાઓમાં ઘટાડો આવશે. ગુજરાતમાં અન્ય સમાજો પણ આવા સુધારાઓ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. હાલમાં જ ઠાકોર અને રબારી સમાજે પોત-પોતાના નવા બંધારણો જાહેર કર્યા હતા.