અમદાવાદ: કાનૂની જાગૃતિ, મધ્યસ્થતા અને સામુદાયિક સ્તરે વિવાદ નિવારણ માટે કાર્યરત 'ઉકેલ ફાઉન્ડેશન'નું અમદાવાદના શેલા સ્થિત AUDA ઓડિટોરિયમ ખાતે ગુજરાત હાઈકોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશ માનનીય સુશ્રી મૌના એમ. ભટ્ટ (નિવૃત્ત)ના હસ્તે વિધિવત ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. ન્યાયાધીશ ભટ્ટે ઉકેલ ફાઉન્ડેશનની પહેલની પ્રશંસા કરી હતી અને નાગરિકોને બહેતર, શક્તિશાળી અને વિકસિત ગુજરાતના નિર્માણમાં યોગદાન આપવા અનુરોધ કર્યો હતો - એવું સમાજ કે જેમાં લોકો મજબૂત મૂલ્યો અને વધુ જવાબદાર જીવનશૈલી અપનાવે.

ન્યાયતંત્ર સમક્ષ પહેલેથી જ કેસોનો મોટો ભરાવો હોવાનું જણાવી, તેમણે લોકોને અદાલતમાં દોડી જતા પહેલા થોભીને આત્મચિંતન કરવા જણાવ્યું હતું. ન્યાયાધીશ ભટ્ટે લોકોને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃત રહેવા પણ આહ્વાન કર્યું હતું અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કાયદા સમક્ષ સૌની સમાનતા એ નાગરિક જીવનનો પાયો હોવો જોઈએ. 

ઉદ્ઘાટન પ્રવચન બાદ સંસ્થાના સ્થાપક અને નિર્દેશક એડવોકેટ પ્રતિક આર. પટેલે જણાવ્યું હતું કે કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને નાગરિકો વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે આ ફાઉન્ડેશન કાર્યરત છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ગુજરાતીમાં 'ઉકેલ'નો અર્થ 'સમાધાન' થાય છે. સંસ્થાનું કાર્ય કાયદાને લોકો સુધી તેમની પોતાની ભાષામાં પહોંચાડવાનું છે, જેથી પરિવારો, પડોશીઓ અને સમુદાયો મુકદ્દમાબાજીનો આશરો લેવાને બદલે માહિતી અને સંવાદ દ્વારા વિવાદોનું નિરાકરણ લાવી શકે.

સહ-સ્થાપક રાહુલ રંજને જણાવ્યું હતું કે જો જાગૃતિ માત્ર એક અભિયાન પૂરતી સીમિત ન રહેતા લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખવી હોય, તો કાનૂની સાક્ષરતા અને જ્ઞાનનું સુલભ પ્રકાશન - આ બંને સાથે ચાલવા જોઈએ. 

આ કાર્યક્રમમાં ફાઉન્ડેશનના ઉદ્દેશ્ય વિશેની પરિચયાત્મક ફિલ્મ, બોર્ડના સભ્યોના સંબોધન, સરળ ભાષામાં કાનૂની જાગૃતિ માટે સંસ્થાના પ્રતીક સમાન પાત્ર 'ઉકેલ ભાઈ'નું અનાવરણ, સંસ્થાના કાર્ય પરની ટૂંકી ફિલ્મ અને જાગૃતિ તથા સૌહાર્દપૂર્ણ ઉકેલ પર આધારિત એક વિશેષ નાટકનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

ઉકેલ ફાઉન્ડેશન ચાર જોડાયેલા સ્તંભો પર કામ કરે છે: વિવાદ નિવારણ, સ્થાનિક ભાષાઓમાં કાનૂની જાગૃતિ, બિનજરૂરી મુકદ્દમા ઘટાડવાના હેતુથી સમુદાય મોડેલ્સ, અને સમુદાય સ્તરે બાબતોનું નિરાકરણ કરીને ન્યાય વ્યવસ્થાને રાહત. તેના સાધનોમાં જાગૃતિ શિબિરો, મધ્યસ્થી, વર્કશોપ અને કાનૂની વ્યાવસાયિકો સાથે રચાયેલ કોમિક્સનો સમાવેશ થાય છે જેથી કુટુંબ, મિલકત, ભાડૂઆત, કાર્યસ્થળ, મહિલાઓ અને ગ્રાહકોના અધિકારોને ભય કે શબ્દભંડોળ વિના સમજી શકાય.