નવી દિલ્હીમાં 6 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ સંરક્ષણ મંત્રાલયે બ્રહ્મોસ એરોસ્પેસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સાથે એક મહત્વપૂર્ણ ડીલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ ડીલ હેઠળ ભારતીય નૌકાદળના જહાજો માટે બ્રહ્મોસ ફાયર કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને લોન્ચર ખરીદવામાં આવશે. આ ડીલ 661.50 કરોડ રૂપિયાની છે.
સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહની ઉપસ્થિતિમાં આ કરાર થયો હતો. આ ખરીદી ભારતીય-આઈડીડીએમ (Buy Indian - IDDM) શ્રેણી હેઠળ કરવામાં આવી છે, જેમાં ઓછામાં ઓછી 68 ટકા સ્વદેશી સામગ્રી સામેલ હશે. આ પગલું ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવવા અને નૌકાદળની દરિયાઈ સુરક્ષા વધારવાની દિશામાં ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે.
સંરક્ષણ મંત્રાલયે બ્રહ્મોસ એરોસ્પેસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સાથે આ ડીલ એટલા માટે કરી જેથી ભારતીય નૌકાદળના વિવિધ યુદ્ધજહાજો પર બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સિસ્ટમને વધુ અસરકારક બનાવી શકાય. બ્રહ્મોસ સિસ્ટમ નૌકાદળની મુખ્ય 'જમીનથી જમીન પર' પ્રહાર કરનારી મિસાઇલ સિસ્ટમ છે.
તેનો ઉપયોગ દરિયાઈ હુમલાના મિશન માટે થાય છે. આ મિસાઇલ જમીન અને સમુદ્ર બંને પ્રકારના લક્ષ્યોને લાંબા અંતરથી સુપરસોનિક સ્પીડ સાથે ચોક્કસ નિશાન બનાવી શકે છે. ફાયર કંટ્રોલ સિસ્ટમ અને લોન્ચર—આ માત્ર એક ખરીદીનો સોદો નથી પરંતુ ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અભિયાને મજબૂત બનાવતું પગલું છે. ભારત લાંબા સમયથી સંરક્ષણ સાધનોમાં વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. બ્રહ્મોસ જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજીને સ્વદેશી બનાવવી એ આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. આ સિસ્ટમના મહત્વપૂર્ણ હિસ્સા છે જે મિસાઇલને યોગ્ય રીતે નિશાન લગાવવા અને છોડવામાં મદદ કરે છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં ઓછામાં ઓછા 68 ટકા સામગ્રી ભારતમાં જ બનશે. આનાથી અનેક ભારતીય ઉદ્યોગો ખાસ કરીને MSMEને સક્રિય ભાગીદારીની તક મળશે. અનુમાન છે કે આવતા 3 વર્ષમાં આ પરિયોજનાથી રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે.
બ્રહ્મોસ સિસ્ટમની ક્ષમતા અને નૌકાદળ માટેના ફાયદા
બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ભારત અને રશિયાના સંયુક્ત સાહસથી બનાવવામાં આવી છે. તેને વિશ્વની સૌથી ઝડપી સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલોમાંની એક માનવામાં આવે છે. તેની ગતિ અવાજની ઝડપ કરતાં અનેક ગણી વધારે હોય છે, જેના કારણે દુશ્મન પાસે પ્રતિક્રિયા આપવા માટે ખૂબ જ ઓછો સમય રહે છે.