19-April-2019

Mobile App
ePaper | Home | Contact Us | Archives   Welcome Guest  | Log In | Register
                     
વોક ધ ટોક, ટોક ધ વોક..ટીક ટોક ટીક ટોક

અંદાઝે બયાં-સંજય છેલ



ટાઇટલ્સ: ઇશ્ર્વર ચૂપચાપ આખી દુનિયા ચલાવે છે અને બાવાબાપુઓ માત્ર જીભ ચલાવે છે (છેલવાણી)

એક ઉત્સાહી બાળક એક સૂફી સંત પાસે ગયો. સૂફી સંતને જીવન વિશે, ધર્મ વિશે, આત્મા-પરમાત્મા વગેરે અઘરાં વિષયો વિશે એણે સંતને પ્રશ્નો પૂછ્યાં. હવે સૂફી સંતો નોર્મલી સીધાં મોઢે જવાબ ના આપે. ગોળગોળ વાત કરે. એ જ રીતે સૂફી સંતે અમુક પ્રતીકોથી પેલાને સમજાવ્યું કે જીવન એટલે આમપ્રભુ એટલે તેમ વગેરે વગેરે પેલા નવાં નિશાળિયાને આ બધી ફિલોસોફી ઉપરથી બાઉન્સર ગઈ. એણે સૂફી સંતને ફરી ફરીને પુછ્યું અને છેવટે કહ્યું મને રસ્તો બતાવો. મારે કયા માર્ગે ચાલવું, મારાં જીવનમાં.? પેલાં સૂફી સંતે એનાં ઘરની દીવાલ પર લટકતું ચિત્ર દેખાડ્યું. એ ચિત્રમાં એક પર્વત હતો. પર્વતમાં એક કેડી જતી અને એ કેડી ક્યાંક જંગલ તરફ જતી હતી. સૂફી સંતે ચિત્ર દેખાડીને કહ્યું તું આ માર્ગે ચાલજે. પેલા બાળકે પૂછ્યું કે આ સ્થળ ક્યાં છે? એકઝેક્ટલી મને ક્યાં લઈ જશે? સૂફી સાધુ ઊભો થયો અને કહ્યું, બેસ, હું તપાસ કરીને આવું! ’આટલું કહીને એ સૂફી, પેલા ચિત્રમાં ઘૂસી ગયો અને ચિત્રમાંની કેડી પર ચાલતાં ચાલતાં અદૃશ્ય થઈ ગયો. પેલો બાળક નવાઈ પામીને ત્યાં બેસી પડ્યો અને સૂફી સંતના પાછાં આવવાની રાહ જોવા લાગ્યો. એ બાળક હજુયે રાહ જુએ છે, પણ પેલો સૂફી હજી રિટર્ન નથી થયો!

બોલો, કાંઈ સમજાયું?

ચાલવાનુંયે એવું જ છે... ચાલવું બહુ ઈન્ટરેસ્ટિંગ શબ્દ છે, ક્રિયા છે. આજકાલ ચાલવાની કસરતનો બહુ મહિમા છે. દરેક શહેરમાં મેરેથોન રેસ યોજાય છે અને હરખપદુડા દોડવીરોનાં ફોટાં છપાય છે. માન્યું કે ચાલવાથી શરીર તંદુરસ્ત રહે છે. શરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ સારું રહે છે. બી.પી. ઘટે છે. એ બધાં ફાયદા સૌને ખબર છે. માટે ચાલવું તો જોઈએ જ પણ અમને લાગે છે કે ચાલવાની ક્રિયા-પ્રક્રિયાને લોકોએ સહેજ વધુ જ મહત્ત્વ આપ્યું છે. ચાલવાની ક્રિયા સહેજ ઓવરરેટેડ ઍક્સરસાઈઝ છે. કબૂલ કે ગાંધીજીનાં લાંબા જીવનકાળ અને સ્વાસ્થ્યમાં ચાલવાનો બહુ મોટો ફાળો હતો, પણ અમે જ્યારે સભાનપણે આસપાસ જોઈએ છીએ ત્યારે ચાલવાથી માણસ સ્લિમ-ટ્રિમ રહી જ શકે એના પુરાવા બહુ દેખાતા નથી. અમારા એરિયામાં છેલ્લાં વીસ વરસથી સતત ફરતો ચાલતો એક ટપાલી ખૂબ જાડો છે! નથી એ મર્સિડિઝમાં બેસીને ટપાલો વહેંચતો કે નથી એ એ.સી.માં બેસીને ધંધો કરતો પણ છતાંય સ્થૂળ છે! અમારા ઘરની સામે મચ્છી માર્કેટ છે. એ માર્કેટથી ત્રણ કિલોમીટર દૂરથી માથે માછલીની ટોકરી ઉઠાવીને પરસેવે રેબઝેબ ચાલીને આવતી મત્સ્યક્ધયાઓ પણ જાડી જોવાં મળે છે! અમારી સોસાયટીમાં વાંકી વળી વળીને ઝાડુ મારતી સફાઈ કર્મચારીણી પણ કાંઈ કેટરીના કૈફ જેવી પાતળી પરમાર નથી જ! એટલે કે ચાલવા ઉપરાંત તમારા જિન્સ, પ્રકૃતિ, ખોરાક વગેરેનો પણ ફાળો હોવો જોઈએ. અમે કોઈ હેલ્થના એક્સપર્ટ નથી, પણ આજકાલ વોક લેવાની ચળવળ છાપાં-ટીવીમાં ચાલે છે એ જરાં બોર કરે છે એટલે આવા વિચારો આવે છે. કોઈ પણ વાતનો અતિરેક અમને બોર કરે છે. એક જ વાત ચલાવ ચલાવ કરવાથી કંટાળો આવે છે પછી ભલેને આ ચાલવાની વાત કેમ ના હોય!

ટાગોરે એકવાર ભૂલથી શું લખી નાખ્યું કે ‘તારી હાક સુણી કોઈ ના આવે તો એકલો જાને રે.’ બસ ત્યારથી જે કોઈને લાઈફમાં સપોર્ટ ના મળે, જેની સાથે કોઈ ફાલતું સફરે આવવા તૈયાર ના હોય એ બધાં ‘એકલો જાને રે’નો મંત્ર જપે છે અને એકલાં ચાલી નીકળવાનો વિચાર કરે છે. શાસ્ત્રોમાં લખેલું છે: ખફરુટ ખફટળજ્ઞ ધર્ઉંીં ચાલવાવાળાનું નસીબ ચાલે છે! પછી જો એમ હોય તો દિવસરાત ઘરે ઘરે, દુકાને દુકાને ચાલીને પોતાનો માલ વેંચનાર સેલ્સમેન કરોડપતિ હોત અને વાતાનુકૂલિત ઑફિસમાં બેસીને શેરનાં સોદા કરનારો કંગાળ હોત.

અમને એકલાં ચાલવા જનારાં માણસો બહુ ફની લાગે છે. પાર્કમાં એકલા એકલા ચાલવાવાળાં ચહેરાઓ બહુ રમૂજી લાગે છે. જીવનમાં સારી હેલ્થ મેળવવાં જાતને ત્રાસ આપીને સવારના પહોરમાં વહેલા ઊઠીને ચાલવા માંડે છે. એમાના ઘણાંનાં સોગિયાં ચહેરા જોઈને તો એમ થાય કે આવા લોકો બીજા પચાસ વર્ષ જીવી પણ લેશે તો શું ઉકાળી લેશે. મરવાના વાંકે જીવતાં અને જીવવાનાં લોભે ચાલતાં એ ચહેરાઓ બહુ અજીબ હોય છે. ઘણા તો કાન પર વોકમેન કે ટેલિફોનનાં હેડફોન મૂકીને સંગીત સાંભળતાં સાંભળતાં ચાલતા હોય છે. એ લોકો તોયે થોડા બેટર પોઝિશનમાં છે. કમસેકમ સંગીતની બીટ્સ તો એમનાં ધડકતાં હાર્ટબીટ્ઝની સાથે છે! ઘણી સુંદરીઓ કાને ખોંસેલાં સાધનો સાથે ઝડપભેર ટૂંકા કપડાંમાં લાંબા લાંબા સ્ટેપ્સ લઈને દોડતી હોય છે. એમના ફીગર માટે ચોક્કસ ફાયદો થતો હશે પણ એમને નીરખનારાઓનાં જીગર અપસેટ થઈ જતાં હોય છે. એવા ઊછળતાં યૌવનને જોઈને કેટકેટલાં લોકો પોતાના સ્ટેપ્સ ચૂકીને ઠોકર ખાઈ જતાં હોય છે. આવું મદમસ્ત ચાલવું એક જાતનો આકર્ષક અત્યાચાર છે. એમનાં પર લોકોએ જાહેર હિત માટે પ્રતિબંધ લાદવા પીઆએલનો કેસ કરવો જોઈએ.

ઇંટરવલ:

ચલ અકેલા ચલ અકેલા ચલ અકેલા

તેરા મેલા પીછે છૂટા રાહી ચલ અકેલા ( પ્રદીપજી)

ચલાવા પરથી બનેલો ‘ચાલુ’ શબ્દ પણ બહુ મજાનો શબ્દ છે. કોઈ સુંદર છોકરી કૉલેજમાં પટી ના શકે તો હતાશ છોકરાંઓ એને ‘ચાલુ’ છોકરીનું લેબલ મારીને મન મનાવતાં હોય છે. ધારાવાહિક કે સિરિયલાઈઝડ નવલકથાને ‘ચાલુ નવલકથા’ કહેવાનો રિવાજ છે. કદાચ એના ઘણાં ‘ચાલુ’ પાત્રો હશે એવું અમે પહેલા માનતાં! ફિલ્મોમાં જે હિટ હોય એનાં માટે કહેવાય છે કે ‘યે આદમી આજકલ ચલતા હે! ’ અથવા ‘એક્ટર અચ્છા હૈ પર ચલા નહીં જ્યાદા’ પેલો એક્ટર બીચારો નિર્માતા-નિર્દેશકના ઘરે ઘરે ચાલીને રોજ જતો હોય તોય એનાં માટે એ ‘ચલા નહીં’ એવો શબ્દ પ્રયોગ થાય! કબીરે કહ્યું છે એમ ‘ચલતી કો ચક્કી કહે’ જેવી વાત છે. સરકાર કે સિસ્ટમ સામે પદયાત્રા કાઢીને, ચાલી ચાલીને વિરોધ પ્રગટ કરવાની પ્રથા છે. ચલો ‘શિવાજી પાર્ક’ કે ચલો ‘દિલ્હી’ જેવા સ્લોગનોથી પોલિટિકલ પાર્ટીવાળા સૌને ચાલતાં જઈને નારાં પોકારવા માટે ઉશ્કેરે છે. જનતા તો એવા ચળવળિયાં નેતાઓ પાછળ ચાલી નીકળે છે, પણ પછી નેતાઓ સંસદમાં અંદર ઘૂસીને પેલી પાછળ ચાલતી ભીડને ભૂલી જાય છે. બાળવાર્તામાં વાંસળીવાળાની પાછળ સેંકડો ઉંદરડાઓ ચાલી નીકળે છે અને નદીમાં ડૂબી મરે છે એમ જ! એટલે ચાલવું બહુ સારી વાત છે. અઠવાડિયામાં ત્રીસ મિનિટ ત્રણ-ચાર વખત ચાલતાં રહેવું કદાચ શરીર માટે સારું છે, પણ માત્ર ચાલવાથી જ કલ્યાણ થાય એવું નથી. ઘરથી માર્કેટ, માર્કેટથી સ્ટેશન, સ્ટેશનમાં ટ્રેનમાં બેસીને બીજા સ્ટેશને ઊતરીને ઑફિસ સુધી ચાલીને જનારાં ઘણાં મધ્યમવર્ગના નોકરિયાતો હેલ્થમાં કેવા કંગાળ હોય છે, એ જોવું હોય તો મુંબઈનું કોઈ પણ રેલવે સ્ટેશન જોઈ લેજો.

એક પ્રોફેસર પોતાના અભ્યાસમાં બહુ બિઝી. દિવસરાત કાગળના થોથા લખ્યા જ કરે. ઘરપરિવાર પર ધ્યાન આપવાનો સમય જ નહીં. આમ પણ પ્રોફેસરો બહુ ધૂની કે મૂડી હોય છે. એવી એક ઇમેજ સમાજમાં છે (જોકે, પર્સનલી મને હંમેશાં લાગ્યું છે કે પ્રોફેસરો જરાયે ધૂની કે લઘરા નથી હોતા. આપણે ક્લાસમાં સહેજ વાત કરીએ તો એમનું ધ્યાન ગેટ પર બેઠેલાં કૂતરાંની જેમ તરત જ આપણા પર જાય અને તાડૂકે!!). પણ આ પ્રોફેસર ખરેખર ધૂની કે મૂડી કે કામમાં ઈન્વોલ્વ હતો. મહિનાઓ સુધી કોઈ સાથે વાત કર્યાં વિના પોતાના અભ્યાસમાં મંડી પડેલો. મહિનાઓ પછી એની પત્નીએ એને ટોક્યો શું આખો’દી લખલખ કરો છો? તમને ખબર છે ‘આપણી દીકરી છ મહિનાથી ચાલતી થઈ ગઈ છે!’ લખતાં લખતાં પ્રોફેસરે ધીમેથી ઉપર જોયું અને કહ્યું, એમ? ‘છ મહિનાથી ચાલતી થઈ ગઈ છે? તો તો બહુ દૂર સુધી પહોંચી ગઈ હશે ને?’ પત્નીને ચક્કર આવી ગયા!

ટૂંકમાં તમે કોઈ પ્રયોજનથી ચાલવા જશો તો ક્યાંય નહીં પહોંચો, પણ મનમસ્તીમાં નીકળી પડશો તો ક્યાંક પહોંચશો જ. લાઈફનું પણ એવું જ છે. મન થાય તો ચાલવું. અમારી જેમ મન ના થાય તો પડ્યા રહેવું બેડરૂમમાં અને ‘ના ચાલવા’માં વિષય પર ‘કલમ ચલાવીને કામ ચલાવી લેવું’.

એંડ ટાઇટલ્સ:

ઇવ : મહિનાથી ટ્રેડ મિલ પર ચાલું છું... વજન ઊતરેલું લાગે છે.

આદમ: હા... ટ્રેડ મિલનું વજન ઊતર્યું.

આપનું મંતવ્ય
Indic Character Map
Name
ફીડબેક
Verification Text  * Type below text for verification

40Wu7u2d
ભાષા   યોગ્ય ભાષા પસંદ કરો
Copyright © 2000-2001 Bombay Samachar.
Reproduction in whole or in part without written permission is prohibited.
Designed, Developed & Maintained By : www.soft-mac.com